استاندارد کابل شبکه

کابل شبکه که در انتقال داده‌ها در شبکه‌های کامپیوتری نقش دارد، شامل انواع گوناگون چند جفتی، کابل کواکسیال، STP و UTP می‌شود. در واقع کابل شبکه، اتصال راحت دستگاه‌هایی نظیر سرور، روتر، سوئیچ و کامپیوتر را امکان‌پذیر می‌کند و اغلب جنس مسی یا فیبر نوری دارد. اگر بخواهیم کابل شبکه را کالبد‌شکافی کنیم، معمولا با ۴ زوج سیم مواجه می‌شویم که رنگ‌های مختلفی دارند؛ هر رنگ، بیانگر وظیفه‌ای خاص در کابل است و نحوه اتصال و عملکرد را تعیین می‌کند.

انواع کابل شبکه چیست؟ کدام کابل در تجهیزات پسیو شبکه قرار می‌گیرد؟ چطور کابل شبکه متناسب با نیاز خود را پیدا کنیم؟ تا انتهای مطلب همراه ما باشید تا پاسخ سوالات‌تان را دریافت کنید و از دلیل رنگ‌بندی سیم‌ها در کابل شبکه آگاه شوید.

انواع کابل شبکه

انواع کابل شبکه اغلب شامل دسته‌بندی فیبر نوری، مسی، UTP، STP و کواکسیال می‌شود. این تقسیم‌بندی، تفاوت در عملکرد کابل شبکه را به همراه دارد که در ادامه بررسی می‌کنیم:

کابل شبکه فیبر نوری

اگر چند وقت اخیر از سرعت اینترنت خود ناراضی بوده‌اید، احتمالا با خبر نصب کابل فیبر نوری و افزایش سرعت اینترنت، خوشحال شده‌اید. کابل فیبر نوری برای انتقال سریع اطلاعات در فواصل زیاد کاربرد دارد و در جهان به دلیل افزایش سرعت اینترنت محبوب است.

کابل شبکه مسی

این کابل، از جنس مس است و در کابل‌کشی فواصل کوتاه مانند سیم‌کشی داخل داکت، شبکه کامپیوتری و اتصال اینتر‌کانکت استفاده می‌شود. اگر بخواهیم در مورد سرعت اینترنت در کابل مسی صحبت کنیم، باید بدانیم که این موضوع با مقدار سیم استفاده شده، ارتباط مستقیمی دارد. کابل‌های مختلفی مانند زوج به هم تابیده و کواکسیال از مس ساخته شده‌اند.

کابل Unshielded Twisted Pairs) UTP)

این کابل شبکه فاقد روکش است. بنابراین، محافظت از سیم‌ها به حداقل می‌رسد؛ اما قیمت مقرون به‌ صرفه‌ای دارد. از رایج‌ترین کابال‌های UTP می‌توانیم به زوج به هم تابیده با ۸ رشته سیم با رنگ‌های آبی، نارنجی، قهوه‌ای و سبز اشاره کنیم‌.

کابل Twisted Pairs Shielded) STP)

زمانی که وجود میدان مغناطیسی و نویز موجب کاهش بازدهی کابل‌های بدون روکش و UTP می‌شود، کابل‌های شیلد‌دار یا STP بهبود عملکرد کابل را به‌دنبال دارند. این کابل برای پوشش فواصل دور در شبکه‌های توکن رینگ استفاده می‌شود.

ترتیب سیم های شبکه

ترتیب سیم های شبکه یکی از عوامل اصلی در کیفیت انتقال داده و عملکرد صحیح شبکه‌های کامپیوتری است. در هر کابل شبکه اترنت، معمولاً ۸ رشته سیم در قالب ۴ زوج به‌هم‌تابیده وجود دارد. این زوج‌ها بر اساس استانداردهای جهانی مانند استاندارد کابل شبکه T568A و استاندارد کابل شبکه T568B رنگ‌بندی و سازمان‌دهی می‌شوند. رعایت دقیق رنگ‌بندی کابل شبکه باعث می‌شود انتقال اطلاعات بدون نویز، با پهنای باند بالا و با حداقل تداخل انجام شود.

اهمیت رعایت ترتیب سیم‌های شبکه

اگر هنگام سوکت‌زنی (RJ45) به ترتیب استاندارد توجه نشود، شبکه دچار مشکلاتی مثل موارد زیر می‌شود:

افت سرعت در زمان انتقال فایل
ایجاد Packet Loss و خطای ارتباطی
کاهش کیفیت سیگنال در کابل‌های بلند
قطعی‌های مکرر اتصال LAN یا اینترنت
اختلال در کارکرد سوئیچ، مودم و روتر
به همین دلیل در تمام پروژه‌های پسیو شبکه، از نصاب‌ها گرفته تا تکنسین‌های مخابرات، رعایت استاندارد کابل شبکه یک اصل ضروری است.

چرا رنگ‌بندی سیم‌ها مهم است؟

هر رنگ و هر زوج وظیفه خاصی دارد. برای مثال:

زوج نارنجی: ارسال و دریافت داده در بیشتر استانداردها
زوج سبز: انتقال سیگنال در برخی ساختارها
زوج آبی: استفاده در سیستم‌های تلفن یا کاربردهای خاص شبکه
زوج قهوه‌ای: مکمل و پایدارکننده ارتباط
این کدنویسی رنگ‌ها باعث می‌شود هنگام تست و عیب‌یابی شبکه، کارشناس بتواند سریع محل ایراد را پیدا کند.

استانداردهای اصلی ترتیب رنگ سیم‌های شبکه

کابل‌های شبکه معمولاً بر اساس دو استاندارد جهانی سوکت‌زنی می‌شوند:

1) استاندارد شبکه T568A
ترتیب رنگ‌ها از پین 1 تا 8:

سفید-سبز
سبز
سفید–نارنجی
آبی
سفید–آبی
نارنجی
سفید–قهوه‌ای
قهوه‌ای
این استاندارد بیشتر در شبکه‌های مخابراتی و پروژه‌های دولتی استفاده می‌شود.

2) استاندارد شبکه T568B
این استاندارد رایج‌ترین روش سوکت‌زنی کابل اترنت در ایران و بسیاری از کشورهاست. ترتیب رنگ‌ها از پین 1 تا 8:

سفید–نارنجی
نارنجی
سفید–سبز
آبی
سفید–آبی
سبز
سفید–قهوه‌ای
قهوه‌ای
استاندارد کابل شبکه T568B به‌دلیل پایداری بیشتر و سازگاری با تجهیزات قدیمی‌تر، در نصب‌های LAN، دوربین مداربسته و شبکه داخلی ساختمان محبوب‌تر است.

تفاوت T568A و T568B در چیست؟

ردیف	معیار مقایسه	استاندارد T568A	استاندارد T568B
1	محبوبیت و میزان استفاده	کمتر استفاده می‌شود و بیشتر در پروژه‌های مخابراتی و دولتی	رایج‌ترین استاندارد در شبکه‌های خانگی و سازمانی
2	ترتیب زوج‌های مهم	زوج سبز در پین‌های 1 و 2، زوج نارنجی در پین‌های 3 و 6	زوج نارنجی در پین‌های 1 و 2، زوج سبز در پین‌های 3 و 6
3	سازگاری با تجهیزات قدیمی	سازگاری کمتر	سازگاری بیشتر با تجهیزات سنتی اترنت
4	کاربرد اصلی	مناسب برای سیستم‌های مخابراتی	مناسب برای LAN، دوربین مداربسته، شبکه داخلی
5	کیفیت و سرعت انتقال داده	در عملکرد هیچ تفاوتی ندارند و هر دو یکسان عمل می‌کنند
6	تفاوت اصلی	تفاوت فقط در جابجایی رنگ دو زوج نارنجی و سبز است

 

بهترین استاندارد کابل شبکه کدام است؟

برای اغلب کاربردهای خانگی و سازمانی، T568B بهترین گزینه است.

اما اگر پروژه شما مبتنی بر استانداردهای مخابراتی باشد یا از قبل کابل‌کشی ساختمان بر اساس T568A انجام شده باشد، رعایت همان استاندارد توصیه می‌شود.

نکته مهم: در یک ساختمان، همه سوکت‌ها باید یک استاندارد یکسان داشته باشند تا از تداخل، خطا و اختلال جلوگیری شود.

نکات مهم هنگام رعایت ترتیب سیم های شبکه

از کابل با کیفیت (Cat5e، Cat6، Cat6a) استفاده کنید.
کمتر از 1.5 سانتی‌متر از تابیدگی زوج‌ها را باز کنید تا نویز کاهش یابد.
قفل سوکت RJ45 باید کاملاً در جای خود قرار گیرد.
قبل از استفاده از شبکه، با تستر کابل LAN کیفیت کار را بررسی کنید.
در محیط‌های صنعتی یا پرنویز از کابل STP به‌جای UTP استفاده کنید.

برای آشنایی بهتر با استاندارد رنگ بندی کابل شبکه به مقاله استاندارد رنگ بندی کابل شبکه مراجعه کنید.

استاندارد کابل شبکه

سوکت‌زنی در کابل بر اساس دو استاندارد A و B انجام می‌شود. ترتیب سیم‌ها در روش اول شامل کابل سبز-سفید، سبز، نارنجی-سفید، آبی، آبی-سفید، نارنجی، قهوه‌ای-سفید و قهوه‌ای می‌شود. در حالی که طی روش دوم، ترتیب سیم‌ها به نارنجی-سفید، نارنجی، سبز-سفید، آبی، آبی-سفید، سبز، قهوه‌ای سفید و قهوه‌ای تغییر می‌کند. استاندارد اول با عنوان T_568B شناخته می‌شود و استاندارد دوم، T_568B است که امروزه کاربرد بیش‌تری دارد.

انواع کابل شبکه از نظر سوکت زنی

انواع کابل شبکه که جزئی ضروری از تجهیزات پسیو شبکه محسوب می‌شوند، بر اساس سوکت زنی در دو گروه مستقیم و ضربدری قرار می‌گیرند که در ادامه به توضیح مختصر هر کدام می‌پردازیم:

کابل مستقیم

کابل مستقیم مطابق با استاندارد A ایجاد می‌شود. این کابل زمانی کاربرد دارد که می‌خواهید کامپیوتر را به یکی از اجزای شبکه مانند سوئیچ، روتر و هاب وصل کنید. بنابراین از کاربرد‌های کابل مستقیم می‌توانیم به اتصال سیستم به هاب و مودم ADSL یا اتصال مودم ADSL به هاب اشاره کنیم.

کابل ضربدری

سوکت زنی در کابل ضربدری مطابق با ۲ استاندارد A و B انجام می‌شود و معمولا دو کامپیوتر ارسال کننده و دریافت کننده اطلاعات را به یک‌دیگر متصل می‌کند. علاوه‌بر این می‌توانید از کابل ضربدری در اتصال فایروال به مودم روتر و اتصال روتر به رایانه استفاده کنید.

نتیجه‌گیری

ما در این مطلب به بررسی انواع کابل شبکه پرداختیم. به‌عنوان مثال، کابل شبکه لگراند نوعی کابل UTP است که جفت سیم‌های موجود در آن، فاقد پوشش است. از طرفی، به بررسی استاندارد کابل شبکه و کد‌بندی آن‌ها بر اساس رنگ پرداختیم. حالا می‌دانیم که کابل‌های شبکه بر اساس دو استاندارد کد‌بندی می‌شوند و نوع سوکت‌زنی آن‌ها، تغییر کاربرد کابل را به دنبال دارد.